اَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

      
جمعه 8 مهر 1401 - 30 September 2022
شناسه خبر: 197
تاریخ خبر: 1392/12/5
ساعت: 01:32
متن کامل سخنان معاون اول رييس جمهوري در برنامه گفتگوي ويژه خبري:

سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي چراغ راه آينده کشور در مسير توسعه و پيشرفت است

معاون اول رييس جمهوري در برنامه گفتگوي ويژه خبري شبکه دوم سيما ضمن تشريح برنامه هاي دولت تدبير و اميد در راستاي اجراي سياست هاي اقتصاد مقاومتي در کشور و حرکت در مسير توسعه و پيشرفت، رونق توليد و حمايت از شرکت هاي دانش بنيان، اين سياست ها را به عنوان چراغ راه آينده توصيف و تصريح کرد: امروز عزم راسخي در تمام سطوح شکل گرفته تا کشور به سرعت به سمت پيشرفت و توسعه حرکت کند.

متن کامل اين گفتگوي تلويزيوني به شرح زير است:
مجري: جناب آقاي جهانگيري، رييس جمهوري در نامه‌اي جنابعالي را مأمور کردند که با همکاري ستاد هماهنگي اقتصادي دولت به عنوان ستاد اقتصاد مقاومتي، نقشه راه و برنامه‌ها و زمان‌بندي لازم را براي اجراي اين سياست‌ها تعيين کنيد. اين برنامه‌ريزي‌ها از چه زماني آغاز خواهد شد.

فرصت‌هاي توسعه در ايران بسيار زياد است
معاون اول رييس جمهوري: بسم الله الرحمن الرحيم
من هم خدمت بينندگان عزيز و جنابعالي سلام عرض مي‌کنم. اميدوارم بتوانيم در راستاي اين سياست‌هاي مهمي که اعلام شد، گام‌هاي مناسبي بر داريم تا کشور به سمت پيشرفت و رو به تعالي باشد. مقدمتاً جمله‌اي عرض مي‌کنم و به اين سياست مي‌پردازم؛ اينکه فرصت‌هاي توسعه در ايران بسيار زياد است و خداوند تبارک و تعالي نعمت‌هاي فراواني در ايران قرار داده است. اوضاع طبيعي ايران، سابقه تاريخي و تمدني ايران و مردم سخت‌کوش، فرصت‌هايي است که براي ايران وجود دارد تا مسير توسعه را خوب طي کند. مخصوصاً نيروي انساني تحصيلکرده جوان، سرمايه بسيار مناسبي است که در خدمت توسعه کشور قرار گرفته و از همه اينها مهمتر ،عزم راسخي است که در تمام سطوح کشور براي پيشرفت کشور شکل گرفته تا کشور به سرعت به سمت توسعه حرکت کند.
يکي از مهمترين مسائلي که مورد نياز است اين که توسعه و پيشرفت بايد انجام بگيرد، با چه الگويي کشورهاي مختلف براي خود الگوهاي مناسب طراحي مي‌کنند. در يک مقطعي وزير صنايع بودم و راهبرد صنعتي تدوين مي‌کرديم. ما به جهت منابع طبيعي جزو کشورهايي هستيم که بهترين ذخاير نفت و گاز دنيا را داريم. در منابع گاز دومين کشور دنيا هستيم. منابع معدني بسيار زيادي داريم و حداقل 64 نوع ماده معدني شناسايي شده است. اکتشافات خوبي انجام گرفته و زيرساختارهاي گسترده‌اي در کشور احداث شده است. بنادر، راه‌آهن نيروهاي انساني متعهد و کارآزموده‌اي در کشور شکل گرفته است. به اين سوال جدي بپردازيم که چرا ايران نسبت به کشورهايي که همراه با او مسير توسعه را طي کردند نتوانست پيش برود. يکي از نقاطي که تمام کشورها مي‌توانند اين مسير را طي کنند اين بود که سياست‌هاي دقيق و علمي تدوين کردند و اين سياست‌ها استمرار پيدا کرد. حتي در برخي دولت‌ها حکومت عوض شده بود و نظام تغيير کرده بود ولي آنها سياست‌هاي توسعه‌شان تغيير نکرده بود.

سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي تنها مختص شرايط امروز کشور نيست
متأسفانه در ايران سياست‌ها بعضاً شتابزده و غيرعلمي انتخاب مي‌شُد و پي در پي تغيير مي‌کرد. اينکه سياست‌هايي تحت عنوان سياست‌هاي کلي اعلام شود براي قواي سه‌گانه لازم‌الاجرا باشد و اين سياست‌ها با تغيير دولت تغيير نکند و به صورت جدي براي همه مسئولان کشور يک چراغ راه براي توسعه باشد، مهم است و در بهترين جايگاهي که اين سياست‌ها را اعلام مي‌کند مقام معظم رهبري بوده است. در اين سياست‌ها دو نکته وجود دارد که در ابلاغيه مقام معظم رهبري و به صورت جدي به آن پرداخته شده است.
يکي اينکه در مقطع فعلي، يک جنگ تمام عيار عليه اقتصاد کشور شکل گرفته و تحريم‌هاي ظالمانه يا اين جنگ تمام عيار کانون‌ها و مراکزي را نشانه رفته است که بيشترين نقش را در توسعه کشور دارند؛ نفت، بيمه و بانکداري کشور. از طرفي سياست‌هايي که تدوين شده يا سياست‌هاي کلي اقتصاد مقاومتي فقط براي چنين شرايطي نيست؛ چون اين دوره حتماً دوره گذار است و ما ان‌شاءالله از اين دوره با خوبي و سربلندي عبور خواهيم کرد. از طرف ديگر امروز اقتصاد دنيا حداقل در دو دهه اخير در مقاطع مختلف يا در مناطق مختلفي از دنيا نشان داده که اقتصادهايشان تحت بحران‌هاي شديد قرار مي‌گيرد. در مقطعي در شرق آسيا، تمام کشورهاي آنجا با بحران اقتصادي روبرو شدند، به طوري که دستاوردهاي چند دهه آنها با مشکل روبرو شد و در آستانه نابودي قرار گرفت. اخيراً در امريکا، بخش زيادي از کشورهاي اروپايي بحران‌هاي مالي و بحران‌هاي اقتصادي وجود دارد. اقتصادي که کمترين تأثيرپذيري از بحران‌هاي بين‌المللي داشته باشد، مي‌تواند روي پاي خود مقاوم بايستد بنابراين سياست‌هاي کلي اقتصادي به هر دو بخش توجه دارد، هم به اين بحران مقطعي يا به اين فشارهاي مقطعي که عليه اقتصاد ايران شروع شده و هم به حرکت بلندمدت‌تر و آن اينکه ما اقتصاد را آنچنان پايدار و مقاوم سازمان بدهيم تا در بحران‌هايي که در اقتصاد بين‌الملل به وجود مي‌آيد آسيب نبينيم. از طرفي اقتصاد به گونه‌اي باشد که بتواند مسير توسعه و پيشرفت را خودش طي کند. الان اگر بخواهيم اوضاع اقتصادي کشور را ترسيم کنيم بدون اينکه بگوييم حالا چه کسي يا کساني در ايجاد اين وضع مقصر بوده‌اند، بايد گفت اقتصاد کشور با واقعيت‌هايي روبروست و مهمترين آن اينکه ما با رکود تورمي در سال 91 روبرو بوده‌ايم. تورم حدود 40 درصد و رشد اقتصادي منفي 5.8 درصد از يک طرف و همچنين بيکاري هم يکي از پديده‌هاي مهم اقتصاد ايران است. با بيکاري به صورت کلي و بيکاري نيروهاي جوان تحصيلکرده‌مان به صورت جدي روبرو هستيم. بهره‌وري اقتصاد بسيار پايين است و معنايش اين است که ما از منابع اين ملت و سرمايه‌هاي اين ملت استفاده مطلوب نمي‌کنيم. نيروي کار و سرمايه‌هايمان کارايي مطلوب ندارد. يک سري واقعيت‌هاي اقتصادي اين گونه هم وجود دارد. بحران‌هايي در بخش‌هاي مختلف کشور وجود دارد. مثلاً در بخش آلايندگي يا محيط زيست با مسائل جديدي روبرو هستيم. موضوع گرد و غبار و آلايندگي در کلانشهرها مسأله‌اي جدي است. موضوع آب براي ايران اساسي است. هشداري که درياچه اروميه داده و هشداري که برخي از تالاب‌هاي ديگر داده‌اند جدي است. اينها مسائلي است که اقتصاد کشور با آن روبروست. از طرفي بالاخره ما در منطقه يک کشور باثبات هستيم که يک انقلاب اسلامي با اهداف و آرمان‌هاي بسيار بلندي را انجام داديم. انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي در همه زمينه‌ها مي‌خواهد الهام‌بخش باشد و بتواند پيام مناسبي به دنيا اعلام کند. حتماً بايد پيام خوبي به کشورهاي اسلامي منتقل شود که اين نظام کارا و کارآمد است و بايد از چالش‌ها عبور کند و مسير را به خوبي طي کند.
فکر مي‌کنم سياست‌هاي کلي که امروز به عنوان سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي که يک مجموعه سياست است، اعلام شده سياست‌هاي دقيقي است که مي‌تواند در اجراي اين بخش کمک کند و چراغ راهي باشد براي بخش‌هاي مختلف. در دولت وقتي که اين سياست‌ها از طرف مقام معظم رهبري اعلام شده است. البته در مقطعي که در مجمع تشخيص مصلحت بحث مي‌شد، دولت شکل گرفته بود و ما فرصتي از مجمع خواستيم تا کار جدي‌تري در کميسيون اقتصاد و دولت انجام دهيم و وزراي دولت حضور فعالتري در مجمع داشته بتوانند به تدوين سياست‌ها کمک کنند. بعد از اينکه سياست‌ها در مجمع نهايي شد و مقام معظم رهبري اين سياست را اعلام کردند ما براي اجرايي کردن آنها به صورت جدي آماده شده بوديم و آماده هستيم. خوشبختانه بخش زيادي از محورهاي کلي بخش‌هايي است که الان در اقتصاد کشور مورد توجه است و بايد براي زمان‌بندي شدن آنها برنامه‌ريزي شود. يک تقسيم کاري هم در حکمي که رييس جمهوري دادند انجام شد و يک ستاد اقتصادي در دولت روحاني به علت چالش‌هاي پيش رو شکل گرفت، خودشان هم وقت گذاشتند هفته‌اي دو جلسه ستاد اقتصادي با حضور بخش اقتصادي دولت. وزير اقتصاد، معاونت راهبردي رييس جمهور، رييس کل بانک مرکزي و بنده و تعدادي از مشاوران و کارشناسان رييس جمهوري شرکت مي‌کردند که تاکنون آنها تصميمات مختلفي در اقتصاد کلان گرفته شده و در دولت مطرح شده است قرار شد آن ستاد به عنوان ستاد اصلي اقتصاد مقاومتي مسائلي را که بايد پيگيري کند، آنجا مطرح شود و آن بر اساس ابلاغي بود که آقاي رييس جمهوري براي همه دستگاه‌ها دادند. در واقع حدود 40 موضوع است که در 24 بند وجود دارد و بين دستگاه‌هاي مختلف تقسيم شده و بر اساس وظايفي است که دستگاه‌ها به عهده دارند. مثلا صادرات عمدتاً در وزارت صنعت، معدن و تجارت هست، موضوع نفت در وزارت نفت است و همين طور در دستگاه‌هاي مختلف بين دستگاه‌ها تقسيم شده است. خواستيم در زمان مشخصي برنامه خودشان را همراه با زمان‌بندي اعلام کنند. معاونت راهبردي تا آخر امسال نقشه راه اجرايي شدن سياست‌ها را نهايي مي‌کند و به بنده مي‌دهد که در ستادهاي مختلف مطرح کنم. همين طور دستگاه‌هاي مختلف در حال انجام کار هستند فکر مي‌کنم اين سياست‌ها کمک بسيار زيادي براي اين دولت بود تا با اين سياست‌ها در آستانه کار، اهداف بلندي که براي دولت پيش‌بيني شده بود اجرايي شود. حداقل وارد فاز برنامه‌ريزي و زمان‌بندي شديم و ان‌شاءالله مي‌شويم.

بايد تمام نگاهمان به پتانسيل‌ها و توانمندي‌هاي داخل کشور باشد
مجري: تدوين نقشه راه براي اجراي سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي، قاعدتاً نيازمند هماهنگي و همکاري سه قوه است. برنامه اي براي جلسات هماهنگي سه قوه به منظور تدوين نقشه راه تدارک ديده خواهد شد؟
معاون اول رييس جمهور: خوشبختانه يکي از دستاوردهاي خوب حماسه سياسي اي که ملت ايران در 24 خرداد ايجاد کردند البته با تدابيري بود که توسط مقام معظم رهبري انديشيده و اعمال شد.
در جلساتي که در دولت داريم و خود من تشکيل مي‌دهم، از جمله در بخش‌هاي مختلف مبارزه با مفاسد اقتصادي، نايب رييس مجلس، اعضاي دستگاه‌هاي ديگر اين دو قوه هم حضور پيدا مي‌کنند و فکر مي‌کنم در موضوع به اين مهمي که مورد توجه است حتما همه قوا بايد کمک کنند. دولت يقيناً بايد اين راه را با حمايت مجلس طي کند. مي‌شود جلساتي را براي اين موضوع طراحي کرد و البته جلساتي هم تا الان در اين دولت با حضور سران سه قوا تشکيل شده است و اگر نياز باشد، جلسات هماهنگي در مسائل اقتصادي هم با مجلس تشکيل خواهد شد.
مجري: در ابلاغيه سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي تاکيد شده که اين سياست‌ها مبتني بر رويکردي درون‌زا و در عين حال پيش رو است. برنامه‌هاي دولت براي استفاده از طرفيت‌هاي داخلي و تکيه بر توان دروني و داخلي چيست؟
معاون اول رييس جمهوري : توضيح مختصري بدهم و آن اينکه بعضي فکر مي‌کردند زماني که گفته مي‌شد اقتصاد مقاومتي- چون حداقل در 3-2 سال گذشته مقام معظم رهبري به اين موضوع خيلي مرتب در صحبت‌هايشان اشاره مي‌کردند؛ بعضي‌ها تصورشان اين بود که اقتصاد مقاومتي يعني اقتصاد رياضتي، چون همان موقع در برخي از کشورهاي اروپايي به دليل بحران‌هاي مالي موضوع اقتصاد رياضتي مطرح و پررنگ شده بود. هر فرد منصفي که به اين سياست‌هاي کلي نگاه کند از آن سياست‌هايي بيرون مي‌آيد استنباط مي‌شود که منجر به توسعه کامل کشور خواهد شد و در واقع يک اقتصاد پايدار براي کشور بنيان مي‌گذارد. درون‌زا به معناي اين است که ما تمام نگاهمان براي توسعه کشور به پتانسيل‌ها و توانمندي‌هاي داخل کشور باشد. در بخش‌هاي مختلفي اين توانمندي‌ها وجود دارد، ظرفيت‌هاي زيادي در ايران وجود دارد و نيروي انساني ايران ظرفيت بسيار بزرگي براي توسعه ايران و دانشگاه‌هاي ايران دارد. راهکارهايي که براي برون رفت چالش‌ها و بحران‌ها مي‌شود پيش‌بيني کرد، بخش قابل توجهي از آن در درون کشور وجود دارد حتماً با نگاه به درون يعني با تکيه بر ظرفيت‌هاي درون و با تعامل آگاهانه و مفيد با اقتصاد جهاني قادر خواهيم بود که اين سياست‌ها را پيش ببريم و اين يعني پرداختن به هر دو، درون‌زا و برون‌نگر. برون‌نگر به اين معنا که آنجا که به بازار بين‌المللي نياز داريم از بازار بين‌المللي استفاده کنيم و آنجايي که مي‌توانيم از تکنولوژي روز دنيا استفاده کنيم، از آن استفاده بکنيم . آنجا که مي‌توانيم از منابع مالي دنيا استفاده کنيم بايد استفاده کرد با تعامل مثبت. ولي در عين حال بناي اقتصاد با تکيه به ظرفيت‌هاي درون کشور آن چنان مستحکم گذاشته شود که با هيچ فشاري و پديده‌اي، اقتصاد کشور آسيب نبيند . همين سياست‌ها به برخي از اين موارد اشاره شده است. مثلاً يکي از مواردي که به آن اشاره شده و جزو مواردي است که در کوتاه مدت بايد به آن بپردازيم تأمين نهاده‌ها و کالاهاي اساسي در درون کشور است در آن بخشي که وارداتي است، مبادي وارداتي را متنوع کنيم و فقط به کشورهاي محدود و خاصي مختص نشود و اين موضوع مهمي است که نبايد در کالاهاي استراتژيکمان و کالاهاي راهبردي اين کشور کامل به خارج وابسته باشيم. بايد حتماً بتوانيم در داخل تأمين کنيم. در مقاطعي ايران از نظر گندم خودکفا شد و جوري شد که ما جشن خودکفايي گرفتيم. متأسفانه پس از آن به دلايلي آن سياست دنبال نشد در سال جاري شش ميليون تن گندم وارد مي‌کنيم. نمي‌شود يک کشور که مي‌خواهد به اقتصاد مقاومتي تبديل شود به اين حجم از واردات گندم نيازمند يا مجبور باشد از کشور يا کشورهاي خاصي اين واردات را انجام بدهد. فکر مي‌کنم در بخش درون‌زا بايد از پتانسيل‌هايي که مي‌تواند اقتصاد کشور را به طور جدي شکوفا کند ولي ظرفيت‌ها را به کار بگيرد استفاده شود.
مجري: يکي از مواردي که سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي بر آن تأکيد شده، اقتصاد دانش بنيان است. براي رسيدن به اقتصاد دانش بنيان، نقشه جامع علمي کشور و ساز و کار اجرايي آن ترسيم شده، براي اينکه اجراي نقشه جامع علمي کشور شتاب بيشتري بگيرد و به هدف اقتصاد دانش بنيان نزديکتر شويم، چه برنامه‌اي در دستور کار است؟

بايد زنجيره توليد علم به توليد ثروت تبديل شود
معاون اول رييس جمهور: اگر بتوانيم اقتصاد دانش بنيان را خوب عملياتي کنيم، حتماً اقتصادي است که مي‌تواند جايگزين نفت باشد.استعداد ايران براي اينکه اقتصاد خود را به سمت اقتصاد دانش بنيان ببرد بسيار زياد است. يکي از مهمترين مسائلي که وجود دارد اين است که ما در چرخه توليد علم و فناوري دنيا تلاش کنيم و حداقل اگر عقب افتاديم عقب افتادگي را جبران کنيم. اين مهمترين سياستي بوده که در سال‌هاي اخير به آن پرداخته شده است. وقتي که توليد علم و فناوري در کشور انجام بگيرد، نبايد به همين جا اکتفا کنيم، بايد به توليد ثروت تبديل شود. بايد زنجيره توليد علم به توليد ثروت به صورت کامل در کشور مستقر و بنيانش گذاشته شود. شرکت‌هاي دانش بنيان يعني شرکت‌هايي که در آنها سرمايه اصلي فکر و مغز انسان‌هاست تا سرمايه فيزيکي. اين شرکت‌ها بايد جايگزين شرکت‌هايي شوند که در آنها سرمايه اصلي سرمايه مادي است. خوشبختانه در سال‌هاي اخير حرکت به سمت شرکت‌هاي دانش بنيان جدي بوده است. دولت در بخش معاونت علمي و فناوري رييس جمهوري و بنياد نخبگان و ساير بخش‌ها مثل صندوق توسعه شکوفايي مجموعه‌هايي هستند که مسئوليتشان ايجاد اين شرکت‌هاي دانش بنيان است. يعني بخش خصوصي و بخش‌هاي عمومي ايجاد کند و اينها حمايت کنند که اين شرکت‌ها در صحنه اقتصاد فعال شوند و ايده را تبديل کنند به کالا و خدمت. خوشبختانه در سال 93 ما به صورت ويژه به اين بخش توجه کرده‌ايم؛ يعني در بودجه سال 92 کل منابعي که به اين بخش اختصاص پيدا کرد، کمتر از 100 ميليارد تومان بود در بودجه سال 93 ،700 ميليارد تومان است محدوديتي براي استفاده و مصرف منابع در اين بخش نداريم. سياست‌ها به صورت کامل تدوين شده و شرکت‌هاي دانش بنيان مورد حمايت هستند؛ حتي صندوق توسعه ملي که منابع دارد جزو اولويت‌هايي است که يکي از آن شرکت‌هاي دانش بنيان است. اگر اين حرکت جدي صورت بگيرد، در صنايع جديد و نوين و نانوتکنولوژي، بايوتکنولوژي ما هيچ فاصله‌اي نداريم و مي‌توانيم در اين رشته همگام با دنيا خود را پيش ببريم و شايد بخشي از جاها بتوانيم صاحب نظريات جديدي باشيم و شرکت‌هاي جديد ايجاد کنيم به هر حال شرکت‌هاي دانش بنيان و توسعه اقتصاد دانش بنيان جزو اولويت‌هايي است که حتماً برايش راهکارهاي عملياتي ديده شده و اميدوارم بتوانيم با جدي گرفتن اين موضوع در آينده بخش قابل توجهي از اتکا اقتصادمان را ببريم به سمت شرکت‌هاي دانش بنيان. البته اين شرکت‌هاي دانش بنيان مي‌توانند در بخش‌هاي اقتصادي و صنايع فعلي ما هم يک تحول جدي بوجود بياورند و باعث شوند که توليدمان با کيفيت بهتر و قيمت پايينتر و قابل رقابت با عرصه بين‌المللي باشد و ما هم در صنايع موجود از فناوري‌هاي نوين استفاده کنيم و هم شرکت‌هاي دانش بنيان به صورت شرکت‌هاي اصلي حمايت شوند.
مجري: با توجه به اينکه اجراي مرحله دوم هدفمندي يارانه‌ها را در پيش داريم، دولت چگونه مي‌خواهد از ظرفيت هدفمندي براي حمايت جدي از بخش توليد استفاده کند؟

متأسفانه اقتصاد ايران در طول 35 سال گذشته رشد پايداري نداشته است
معاون اول رييس جمهوري: راجع به توليد توضيح بدهم و بعد در مورد هدفمندي به طور جداگانه بحث کنيم. اصلي‌ترين کار يک کشور براي توسعه توليد ملي و تأکيد بر توليد کالاهاي با کيفيت و قابل رقابت در عرصه بين‌المللي است. به همين دليل در خيلي از بندهاي سياست کلي، موضوع توليد داخلي جزو اصلي‌ترين مسائلي است که به آن پرداخته شده است. متأسفانه اقتصاد ايران در طول 35 سال گذشته رشد پايداري نداشته است. يکي از اشکالاتي که اقتصاد ايران داشته، رشدهاي خيلي متزلزل بوده است گاهي اوقات رشد بالا و گاهي پايين بوده است. الان ما با يک رکود در کشور روبرو هستيم و خيلي از بنگاه‌هاي صنعتي کشور مشکل دارند. برخي از بنگاه‌هاي صنعتي با ظرفيت‌هاي پايين کار مي‌کنند و بخش کشاورزي نيازمند توجه جدي است. يک بخش مربوط مي‌شود به توليدکنندگان کشور که براي اينکه بتوانند کالاي خوب توليد کنند بايد طبق اين سياست‌ها فضاي رقابتي برايشان ايجاد شود، يعني توليد کشور بايد در رقابت جدي قرار بگيرد، هم در داخل خودش فضا رقابتي باشد و هم در فضاي بين‌المللي. براي اينکه کالاي ما بتواند در فضاي بين‌المللي عرضه شود بايد با شرکت‌هاي بين‌المللي رقابت داشته باشد. پس بايد از خيلي هزينه‌ها جلوگيري کنيم. در نخستين روزهاي شروع به کار دولت 25 مصوبه به دولت داديم براي رفع موانع توليد کشور که توليد کشور را بتوانيم تسهيل کنيم و حرکت کند ولي کفايت نمي‌کند. بعد از اينکه دولت در اين 6-5 ماه تلاش کرد که فضاي باثباتي در اقتصاد کشور حاکم شود تلاش کرد تورم را به سمت کاهنده حرکت دهد و خوشبختانه آن روند رو به رشد نرخ تورم تبديل شد به روند کاهنده. در ماه‌هاي اخير هم تورم نقطه به نقطه نسبت به سال گذشته کاهنده بوده و تورم ماهيانه‌مان هم نسبت به ماه قبل کاهنده بوده است. تورم يک سال کاملمان هم کاهنده بوده، با اين سياست‌هايي که در تورم اتخاذ شده، مهمترين حرکتي که الان دولت بايد دنبال کند، خروج از تورم است يعني بايد کاري کنيم که توليد کشور نشاط پيدا کند و بايد برايشان بازار درست کنيم. هيچ کشوري به راحتي بازار خودش را در اختيار خارجي‌ها قرار نمي‌دهد. مردم از اينکه کالاي ايراني مصرف کنند بايد احساس غرور داشته باشند؛ در کشور خودشان فرزندانشان اين کالا را توليد مي‌کنند. متأسفانه ممکن است در بخشي از مردم اين ذهنيت وجود داشته باشد که کالاي خارجي بهتر است؛ از نظر فرهنگي گاهي اوقات بين خانواده‌ها فکر مي‌شود که اگر گفته شود فلان جنس خارجي استفاده شود اين يک امتياز است. يکي از مسائلي که بايد حتما حل شود، موضوع فرهنگ‌سازي براي استفاده از کالاهاي داخلي است . متأسفم که بگويم در برخي از رشته‌هاي توليدي ايران به دليل اينکه مردم فکر مي‌کنند کالاي ايران مناسب نيست توليدکننده مجبور مي‌شود اعلام کند که کالاي من خارجي است. به خاطر اين که در بخشي از مردم استفاده از کالاي خارجي فضاي بهتري دارد. لذا موضوعي که به آن پرداخته شده، فرهنگ مصرف کالاي داخلي است.

يکي از سياست‌هاي مهم دولت تدبير و اميد حمايت از صادرات غير نفتي است
ما کشور بزرگي هستيم با توليد ناخالص داخلي بالا. دليلي ندارد که يک کشور 77 ميليوني به راحتي بازار خود را در اختيار کشورهاي ديگر قرار دهد. البته اين به اين معني نيست که حقوق مصرف کننده نبايد رعايت شود، اين يک بخش است. در بخش ديگري که در حمايت توليد داخلي بايد قرار بگيرد، صادرات است. يکي از مهمترين سياست‌هايي که در اين دولت بايد به صورت جدي به آن پرداخته شود و در سياست‌هاي کلي گفته شده، حمايت از صادرات غيرنفتي است. ما الان کالاهايمان به خيلي از کشورهاي دنيا صادر مي‌شود و با برخي از کشور ها موازنه مثبت داريم. ميزان کالايي که صادر مي‌کنيم از ميزان کالايي که وارد مي‌کنيم بيشتر است. در برخي کشورها موازنه منفي داريم. بايد سياست‌هايي تدوين کنيم که طبق همين سياست‌هاي کلي، برنامه‌هايي تدوين شود که مشوق صادرات کالاهاي غيرنفتي باشد. به صورت خاص راجع به بخش نفت گفته شده فراورده‌هاي نفتي. يکي از برنامه‌هاي خوبي که در وزارت نفت تهيه شده، توسعه توليد فراورده‌هاي نفتي است. سال آينده ايران به يکي از صادرکنندگان فراورده‌هاي نفتي و صادرکننده ميعانات گازي تبديل خواهد شد. الان يکي از اقلام عمده صادراتي ما مواد پتروشيمي است. حتماً بايد در سال آينده حرکت بزرگ و گام بلندي در داخل کشور برداريم. توليد داخلي هم با بازار داخلي و بازار بين‌المللي انجام مي‌گيرد. فکر مي‌کنم اين فضاي باثباتي که در کشور شکل گرفته و با سياست‌هايي که الان اعلام شده و با اتکا به اصل 44 که قبلا اعلام شده بود و همچنين شرايطي که دولت فراهم مي‌کند و منابع مالي مناسب با صندوق توسعه ملي در اختيار سرمايه‌گذارها قرار مي‌دهد، فرصت مناسبي است براي بخش خصوصي ايران که سرمايه‌گذاري و توليد داخلي کند و بتواند به بازارهاي بين‌المللي عرضه کند.
مجري: قدري در مورد فاز دوم هدفمندي يارانه‌ها صحبت کنيد که اجراي فاز دوم هدفمندي چگونه و با چه ظرفيتي مي‌تواند در تحقق اين سياست کمک کند.
معاون اول رييس جمهوري: هدفمندي يارانه‌ها کار مهمي بود و در مقطعي انجام گرفت که تقريباً تمام صاحب‌نظرهاي کشور به اين جمع‌بندي رسيده بودند که اين سيستم مصرف انرژي در کشور پاسخگو نيست و عدم تعادل در منابع توليد انرژي و مصرف انرژي وجود دارد. اگر اين شيوه بخواهد ادامه پيدا کند، دولت قادر نيست اين حجم انرژي توليد و هدر دهد. از طرفي ميزان وسيعي قاچاق حامل‌هاي انرژي انجام مي‌گرفت. به هر حال دولت در مقطعي تصميم گرفت با اين هدف که اصلاحي در ميزان مصرف توليد انرژي تعادل بوجود بيايد، هدفمندي را اجرا کند. در آن مقطع همه کساني که در کشور حضور داشتند، عزم عمومي در اين کار شکل گرفت. همه جريانات سياسي مختلف حمايت کردند، افراد صاحب‌نظر، علما حمايت کردند، در رأس همه مقام معظم رهبري حمايت کردند و قواي ديگر از دولت حمايت کردند. دولت وارد اين گردونه شد و اين کار را تا دولت جديد پيش برد. وقتي کار را شروع کرديم يکسري از موضوعات بود که پيش روي دولت بود. دولت بايد در موردش به سرعت تصميم مي‌گرفت. يکي مسکن مهر، هدفمندي يارانه‌ها، بدهي‌هاي هنگفت دولت به جاهاي مختلف، رکود و تورم بود. اينها مسائلي بود که دولت با آن روبرو بود و بايد براي برون رفت از آنها راهکار پيدا مي‌کرد. فکر کرديم که بيش از اينکه به حواشي بپردازيم وقت خودمان را متمرکز کنيم روي اينکه ببينيم راه اصلاح اين کارها چيست؟ ببينيم اگر قرار بود امروز هدفمندي را اجرا کنيم خيلي براي ما راحت‌تر از اين بود که کاري را رويش اصلاحات انجام دهيم بعد بياييم وارد مرحله اجرا شويم. مهمترين کاري کرديم اين بود که يک آسيب‌شناسي کاملي از مرحله اول هدفمندي تاکنون انجام داديم.
اولين آسيبي که هدفمندي داشت عدم توجه به قانون هدفمندي يارانه‌ها بود. قانون هدفمندي براي منابع و مصارف هدفمندي برنامه‌ريزي شده بود. گفته شده بود که چه ميزاني از محل افزايش قيمت بدست مي آوريم چگونه مصرف کنيم؟ 50 درصد منابع هدفمندي قرار بود که در بين خانوارها توزيع شود. از دي 89 که هدفمندي شروع شد تا الان حدود 36 مرحله منابع هدفمندي بين خانوارها توزيع شده است، طبق قانون بايد 50 درصد بين خانوار توزيع مي‌شد. کل درآمد افزايش حامل‌هاي انرژي 96 هزار ميليارد تومان بوده که اگر مي‌خواست 50 درصد آن بين خانوار توزيع شود بايد 48 ميليارد تومان بين خانوارها توزيع مي‌شد. رقمي که تا الان بين خانوارها توزيع شده 137 هزار ميليارد تومان است. اين عدم تعادل معنايش اين است که مابقي اين کسري ، از محل بودجه کل کشور پرداخت شده است. در سال جاري بيش از 12 هزار ميليارد تومان از محل بودجه عمومي کشور بين خانوار داريم توزيع مي‌کنيم و حجم بسيار بالايي است. کل بودجه عمراني کشور حدود 10 هزار ميليارد تومان است.

ديگر حرکت شوک‌وار به قيمت‌هاي حامل‌هاي انرژي نخواهيم داشت
اگر بودجه عمراني کشور زياد شود سه ميليون شغل در طرح‌هاي عمراني است و در مناطق نشاط و کار بوجود مي آورد. اين يکي از آسيب‌هايش بود. آسيب ديگر اينکه شرکت‌هاي انرژي دچار مشکل شده و اينها را شناسايي کرديم. براي مرحله دوم هدفمندي، برنامه‌هايمان را به صورت کامل تهيه کرديم، با مجلس تعامل داشتيم. خوشبختانه مجلس تبصره 21 در قانون بودجه سال 93 که دولت ارائه داد در اواخر روزهاي کميسيون تلفيق، مجلس تصويب کرد، بعد شوراي نگهبان اشکال گرفت و مشکل برطرف شد. طبق اين تبصره ما دو سه برنامه جدي داريم. يکي اينکه به ملت عزيز ايران عرض کنم، ديگر حرکت شوک‌وار به قيمت‌هاي حامل‌هاي انرژي نخواهيم داشت؛ چون در مرحله اول قيمت‌هاي 500 درصد 700 رشد پيدا کرد. تازه به هيچ وجه ديگر اقتصاد ايران در مقطع فعلي تحمل چنين شوک‌هايي را ندارد. اگر قيمت‌ها را بخواهيم افزايش دهيم خيلي محدود است، چون پيش‌بيني شده که کل منابع درآمدي سال آينده بايد 48 هزار ميليارد باشد. موضوع خانوار در تبصره 21، مجلس تکليفي کرده و تکليف مهمي است اينکه يارانه بايد به متقاضي نيازمند داده شود و بعد گفته دولت بايد عددي مشخص کند که آن عدد مشخص کننده اين باشد که نيازمند اين ميزان اگر درآمد کمتر داشته باشد، نيازمند است که يارانه به او تعلق مي‌گيرد. من مطلب ديگري اضافه کنم. در بهمن ماه امسال که يارانه پرداخت کرديم به 77 ميليون و 374 هزار نفر يارانه 45 هزار توماني در کشور پرداخت شده است. يعني از جمعيت کشور بيشتر است. يعني از چيزهاي عجيب است که جمعيت کشور طبق مرکز آمار کشور 77 ميليون و 200 هزار نفر است يارانه بيشتر مي‌گيرند. لذا يکي از مسائل ما اين است که بايد ثبت نام جديد انجام دهيم. دولت بايد براي اين ثبت نام عددي را اعلام کند که درآمد فردي اگر از يک ميزاني کمتر بود، آن فرد نيازمند است. ما اميدواريم در روزهاي آينده با کمک صاحب‌نظران به اين درآمد برسيم. تاکنون پيشنهادهاي مختلفي به دولت ارايه شده است از يک ميليون گفتند تا 2 ميليون و 2.5 ميليون، خانواري که درآمدش کمتر از 2 ميليون يا 2.5 ميليون است، اين خانوار کسي است که يارانه بگيرد و اگر از اين ميزان بيشتر است ديگر متقاضي نباشد و يارانه نگيرد. فکر مي‌کنم مردم عزيز حتي ممکن است در طيفي قرار بگيرند که از نظر دولت نيازمند هستند اما مردم مي‌بينند که کشور با چه چالش‌هايي در خصوص آلايندگي‌ها، محيط زيست، آب و درمان مواجهه هستند. مردم ايران در زمينه درمان دارند رنج مي‌برند و مکلفيم که حامل‌هاي انرژي را به صورت ويژه به درمان اختصاص دهيم.
برخي مردم هنوز دفترچه بيمه ندارند. فکر مي‌کنم مردم به جاي اينکه درخواست کنند بخش وسيعي از مردم حتماً خواهند گفت که دولت اين منابع را ببرد در جاهايي که نياز هست مصرف کند. اين اختيار با مردم است البته دولت قادر است که بعد از ثبت نام بررسي کند آن عددي که گذاشته عملياتي شود. بخش درمان جزء اولويت‌هاي اصلي‌مان است که بخش عمده‌اي از منابع را در اين بخش سوق دهيم. توليد جزء اولويت‌هايي است که بايد به آن بپردازيم، خصوصاً اينکه توليدکننده برود به سوي بهينه‌سازي انرژي در واحد توليدي خودش عمل کند. امنيت غذايي براي طبقه‌اي از جامعه که مشکل دارند، يکي از گزارش‌هاي تکان‌دهنده‌اي که دريافت کرديم، بخشي از جامعه و مسئله غذايي‌شان است که دولت بايد براي آنها راهکار پيدا کند و يکي از کارهايي که انجام مي‌دهيم در اين مورد خواهد بود.

مجري: يکي از بحث‌هايي که همواره مطرح بوده، مردمي کردن اقتصاد است. ديدگاه دولت در مورد مردمي کردن اقتصاد چيست؟ دولت چه مدلي را در نظر دارد يا پيشنهاد مي‌دهد؟

دولت با تمام توان از ورود بخش خصوصي سالم به بخش خصوصي واقعي استقبال مي‌کند
معاون اول رييس جمهوري: فکر مي‌کنم يکي از سياست‌هاي کلي مهمي که براي نقش مردم در اقتصاد تدوين شد و شايد مسئولين اجرايي با بد اجرا کردن آن، قدرناشناسي کردند، سياست‌هاي کلي اصل 44 قانون اساسي بود. قبل از ابلاغ سياست‌ها بنده به جد پيگير بوديم که چه زماني اين اصل 44 اعلام مي‌شود که بخش خصوصي و مردم ايران احساس کنند فضاي کار و سرمايه‌گذاري برايشان فراهم شده است. خود مقام معظم رهبري وقتي اين سياست را ابلاغ کردند، گفتند از اين سياست‌ها انتظار يک انقلاب در سياست داريم، بايد از دست دولت بگيريم به بخش خصوصي واگذار کنيم. حجم وسيعي از اصل 44 قانون اساسي در دولت گذشته شکل گرفت. آن بخشي که در اختيار بخش خصوصي است کمتر از 12 درصد است و عمدتاً در اختيار نهادهاي عمومي و غيردولتي قرار گرفت، يعني از دولت رفت به تأمين اجتماعي، به صندوق بازنشستگي و برخي از نهادهاي عمومي دولتي، فقط آن نظارت‌ها و کنترل‌هاي دولتي از روي اين بنگاه‌ها برداشته شد و در اختيار نهادهاي عمومي قرار گرفت. آن سياست‌ها اين بود که مديريت بنگاه‌ها به بخش خصوصي واگذار شود. مثلاً فرض کنيد مالکيت شرکت فولاد مبارکه بالغ بر 80 درصد آن از بخش دولت رفته، ولي مديرش را همچنان دولت تعيين مي‌کند. شرکت‌هاي بزرگ ديگر هم همين طور است. فکر مي‌کنيم که بخش خصوصي با اين سياست‌هاي اصل 44 و اقتصاد مقاومتي مي‌تواند مدار و محور توليد توسعه آينده اقتصادي ايران باشد. دولت با تمام توان از ورود بخش خصوصي سالم به بخش خصوصي واقعي استقبال مي‌کند. چون يکي از مشکلاتي که داريم به محض اين که به بخش خصوصي فضا باز مي‌شود عده‌اي رانت‌جو و افراد سوء‌استفاده‌چي ورود پيدا مي‌کنند و به بخش خصوصي واقعي علامت مي‌دهند که شما زحمت نکشيد ما راههايي بلديم که يک شبه مي‌توانيم ميلياردها پول به جيب. لذا همزمان با ورود بخش خصوصي واقعي بايد آنجاهايي که رانت وجود دارد به صورت جدي مبارزه کرد . آنجايي که فساد مالي وجود دارد به صورت جدي مبارزه کرد. بخش تعاوني به صورت جدي مورد حمايت قرار خواهد گرفت. فکر مي‌کنم که کارآفريني يکي از جاهايي است که قدرت ريسک‌پذيري و قدرت ايجاد کار و خلاقيت دارند. کارآفرين بالاخره به اين خاطر است که ريسک‌پذير باشد و دولت حمايت کند و بيايد هم خودش مشغول باشد و هم دهها نفر در کنار خودش مشغول و شغل ايجاد کند. به هر حال اين جزء سياست‌هاي جدي ماست که در سياست کلي به آن پرداخته شده است.
مجري: ايجاد اشتغال و کاهش آمار بيکاري يکي از مسايلي است که هميشه مورد توجه و اهتمام دولت‌ها بوده، برخي صاحبنظران تأکيد دارند در موضوع اشتغال، تا اشتغال مولد ايجاد نشود، آمار بيکاري بطور واقعي کاهش پيدا نخواهد کرد در خصوص برنامه دولت بر اي ايجاد اشتغال مولد بفرماييد.
معاون اول رييس جمهوري: يکي از دغدغه‌هاي جدي که امروز در کشور وجود دارد، نرخ بيکاري دو رقمي است و از آن بدتر اينکه در بين نيروهاي جوان تحصيلکرده نرخ بيکاري بالاتر است. بيکاري موضوع و عارضه‌اي است که دهها عامل پشت صحنه دارد. اگر بخواهيم به موضوع بيکاري به طور جدي بپردازيم بايد فضاي سرمايه‌گذاري را در کشور فعال کنيم. بايد فضاي کسب و کار را بهبود ببخشيم. بايد از بخش خصوصي واقعي که کار و سرمايه‌گذاري ايجاد مي‌کند حمايت کنيم. بايد صنايعي که مي‌تواند بخش جوان تحصيلکرده را در خود جاي بدهد آنها را در اولويت قرار دهيم و شرکت‌هاي دانش بنيان يکي از آنهاست. در اين دوره کوتاه به جاي تصميم‌گيري‌هاي فردي و سليقه‌اي به خردجمعي روي بياوريم و روي آورديم. تمام شوراهايي که مي‌تواند در آن تصميمات چکش کاري شود را فعال کرديم. حداقل 2 يا 3 جلسه شوراي اشتغال توسط خود بنده تشکيل شده؛ شوراي عالي آب به همين دليل تشکيل شده، شوراي فناوري اطلاعات درست کرديم. يکي از سياست‌هايي که دنبال مي‌کنيم اين است که فناوري اطلاعات درست کرديم و زمينه را هم براي توسعه کشور و هم ايجاد شغل براي نيروهاي جوان فراهم کرديم. دولت هوشمند و دولت چابک جزو سياست‌هايي است که در اين دوره مي‌خواهيم ايجاد کنيم. دهها شغل در زمينه آي.تي بوجود مي‌آيد. توليد را اگر از رکود بيرون بياوريم در بخش خدمات مرتبط با صنعت دهها شغل ايجاد مي‌شود.
در بخش گردشگري رييس جمهوري اعلام کردند به مسئول گردشگري، کشور از آن جاهايي است که رشته‌هايي که مي تواند شغلهاي پايدار و شغلهاي مولد ايجاد کند، جزء سياست‌هايي است که مورد حمايت دولت است. صندوق توسعه ملي با حجم چند 10 ميليارد دلاري که الان منابع در صندوق توسعه ملي وجود دارد و هم اجازه‌اي که از مجلس گرفتيم، بخشي از اين منابع را تبديل به ريال کنيم، در حمايت از صنعت و کشاورزي و نظام بانکي کشور خود را آماده کرده که حمايت جدي تري از توليد انجام دهد. اميدوارم بتوانيم در بخش اشتغال گامهاي بهتري در سال 93 برداريم.
مجري: به هر حال کشور ما الان در شرايط تحريم است. يکي از راههاي مقابله با فشار دشمن، رصد برنامه‌هاي تحريم و تهيه طرح‌هاي واکنش هوشمندانه است تا هزينه دشمن بالا برود. دولت در اين خصوص چه کارهايي انجام داده است؟
معاون اول رييس جمهوري: از چند سال قبل يک ستادي درست شده بود به نام ستاد تدابير ويژه اقتصادي که مصوب شوراي امنيت ملي بود، اين ستاد کارش همين بود که در برابر مقابله با تحريم اتخاذ تدبير بکند. هم رصد کند حرکت‌هايي که دشمن دارد و کشورهاي مختلف در مورد تحريم عليه ايران انجام مي‌دهند و هم براي اينکه بتواند تحريم‌ها را دور بزند، حرکت‌هاي داخل کشور را قوام ببخشد، تصميم‌گيري کند. متأسفانه در مقاطعي که در دولت گذشته به دليل اختلافاتي که بين دولت و شوراي امنيت ملي پيش آمده بود مقداري کار ستاد دچار مشکل شد و در واقع ديگر برخي از قواي ديگر حضور فعال نداشتند، خود دبيرخانه امنيت ملي حضور نداشت. بلافاصله با تشکيل دولت جديد تقريباً هر هفته ستاد تدابير تشکيل مي‌دهيم و به ندرت پيش مي‌آيد که ستاد آن هفته تشکيل نشده و به طور مرتب رصد مي‌شود. ما دو کار همزمان داريم انجام مي‌دهيم يکي اينکه دستگاه‌هايي که دارند کار انجام مي‌دهند و تحريم عليه آنها اعمال کرده کشورهاي زورگو و تحريم‌هاي ظالمانه چگونه بتوانيم کشور را از آن عبور دهيم. دوم اينکه ببينيم حرکت‌هايي که طرف مقابل مي‌کند اگر وضع را بدتر از اين کرد چه راهکاري داريم.

حتي براي اوضاع تحريم بدتر از وضع فعلي هم برنامه‌ريزي کرديم
خيلي با اطمينان خدمت مردم ايران عرض کنم که ما حتي براي اوضاع تحريم بدتر از وضع فعلي هم برنامه‌ريزي کرديم. فکر مي‌کنيم پتانسيل ايران و توانمندي ملت ايران اين قدر است که مي‌تواند اقتصاد خود را از اين مرحله عبور دهد. با تدبيري که در دولت با تعامل با دنياي خارج اتخاذ شد و در چارچوبي که مقام معظم رهبري تدوين کردند، امروز در تعامل‌ با دنيا حتي با کشورهاي 1+5 به نقطه بسيار روشني رسيديم و دستاوردهاي مثبتي داشتيم. اين فضاي مثبتي که امروز در اقتصاد کشور بوجود آمده، اين فضا مي‌تواند ادامه داشته باشد و ما خوش‌بين هستيم به اين گفتگوهايي که برادران عزيزمان در وزارت خارجه دنبال مي‌کنند با اعتماد و اطمينان از آن عبور خواهيم کرد.
مجري: در پايان اگر مطلب خاصي در خصوص اقتصاد مقاومتي و برنامه‌هاي دولت وجود دارد، بفرماييد.

دولت پرچم مبارزه با فساد به عنوان سالم‌سازي حرکت فعالان اقتصادي برداشته است
معاون اول رييس جمهوري: فقط اين را خدمت مردم عرض کنم علاوه بر سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي که دولت خود را مکلف به اين مي‌داند که اين سياست‌ها را به صورت کامل اجرا کند و گام بلندي در توسعه و پيشرفت کشور بردارد هدفمندي يارانه‌ها را هم ان‌شاءالله با جديت و با تدابيري که انديشيده شده به خوبي دنبال خواهد کرد و پرچم مبارزه با فساد به عنوان سالم سازي حرکت فعالان اقتصادي اين دولت برداشته است. با اطمينان مي‌گويم هم براي پيشگيري مفاسد هم براي مفاسدي که گاهي اوقات به دليل ندانم کاري‌ها، به دليل سوء مديريتي که در بخشي از دولت بوده و بخش وسيعي از منابع ملت ايران متأسفانه به غارت برده شده دنبال اين هستيم با هماهنگي قوه ق

r_rsar
اخبار برگزيده